بخش های آزمایشگاه


اصول پایه:

آزمایشگاه پاتوبیولوژی مجید متشکل از بخش تشخیص طبی و بخش اناتومیکال پاتولوژی وظیفه بررسی تمام نمونه های دریافتی اعم   از خون و مایعات ،نمونه های سیتولوژی و همچنین نمونه های جدا شده از بدن انسان را بعهده دارد.

 آشنایی با شرح وظایف بخش های مختلف آزمایشگاهی:

وظایف بخش پذیرش وجواب دهی :

  1. رعایت نظم وترتیب وپاکیزگی دفتر پذیرش
  2. آماده نمودن وسایل وظروف مورد نیاز جهت پذیرش
  3. برخورد مناسب با ارباب رجوع
  4. دقت دررعایت نمودن نوبت پذیرش مراجعین
  5. رعایت نمودن تعرفه های مصوب
  6.  چک نمودن قبض پذیرش شده وابطال آن
  7. وارد نمودن نام پزشک ومرکز ارجاع دهنده در دفتر پذیرش
  8. انتقال اطلاعات اولیه درمورد شرایط آزمایشهای مختلف به بیمار
  9. نوشتن دقیق نام بیمار و آزمایشات درخواستی بر روی ویال یا لوله های مربوطه
  10. اطمینان از وجود سیترات یا EDTA در لوله ها و ویال های مورد استفاده
  11. توضیح دادن در مورد نمونه هایS/E   و U/A
  12.  آزمایش تا ساعت 10 گرفته شده ودر محل مربوطه قرار داده شود
  13. توضیح دادن به بیمار در مورد نحوه صحیح گرفتن نمونهU/C 
  14. توضیح به بیمارانی که جهت آزمایش GCT ( 55گرم ) یا OGCT  ( 100گرم ) مراجعه نموده اند
  15. بایگانی جداگانه برگه های بیمه و پذیرش آزاد بصورت مجزا و روزانه
  16. یاداشت نمودن نام ، سن و محل سکونت بیمارانی که آزمایشS/E   آنها مثبت گردیده
  17. یاداشت نمودن سن بیمار ، نام پدر ، آدرس ، شماره تلفن وداشتن یا نداشتن دام در فرم مخصوص برای بیمارانی که جواب آزمایش Wright آنها بیش از 80/1ویاجواب آزمایش 2MEآنها بیش از 20/1 باشد
  18.  آماده نمودن برگه های جواب
  19. توضیح دادن به بیماران در موردساعت مراجعه جهت تحویل گرفتن جواب ( روزبعد یا روزهای بعد ساعت 10 به بعد )
  20. توجیه نمودن بیمارانی که به هر دلیل باید نمونه آنها تکرار شود
  21. تهیه آمار ماهیانه بطورمرتب در پایان هرماه

●  وظایف بخش نمونه گیری :

  1. مرتب نمودن بخش کاری جهت شروع کار
  2. توجه به تاریخ مصرف سرنگ ها
  3. چک نمودن سرنگ ها از نظر سالم بودن
  4. چک نمودن نام بیمار با نام نوشته شده توسط پذیرش
  5. رعایت مدت زمان بستن گارو بر روی بازو
  6. رعایت نکات لازم هنگام خونگیری ( استفاده از دستکش لاتکس ، استفاده از الکل 70 در جه جهت نمونه گیری وتوجه به بیمار در هنگام خونگیری )
  7. دقت در نمونه گیری برای بخش های مختلف از نظرحجم نمونه و شرایط نگهداری نمونه
  8. نمونه گیری به بهترین شکل برای هر بیمار ( در صورت مطمئن بودن نمونه گیری شود )
  9. دفع صحیح سرنگ ها و سر سوزن های آلوده
  10.  تحویل دادن سفتی باکس پرشده به خدمه وجایگزین نمودن سفتی باکس جدید
  11. آماده نمودن وسایل ومواد لازم جهت شروع کار در روز بعد (پنبه الکل ، سرنگ ، سفتی باکس ، گارو (
  12. دقت در مرتب بودن ونظافت بخش مربوطه ودر صورت لزوم تذکر به خدمه در مورد نظافت بخش

●   وظایف بخش بیوشیمی :

بعد ازاتمام خونگیری لوله های ارسالی به بخش بیوشیمی در دستگاه سانتریفیوژ قرار گرفته سرم از خون جدا می شود.از سرم های بدست امده ازمایشات درخواستی انجام می شود. مانند قند خون چربی انزیم های کبدی و .......

  1. مرتب نمودن کیت ها در درون یخچال
  2. چک نمودن تاریخ انقضاء کیتهای مصرفی
  3. توجه به دمای نگهداری کیت ها و مدت زمان استفاده از محلول های ساخته شده
  4. چک کردن دمای یخچال و ثبت دمای یخچال بر روی برگه مخصوص کنترل کیفی
  5. سانتریفیوژ کردن نمونه ها بعد از اتمام نمونه گیری
  6. توجه به نمونه های همولیز ولیپمیک
  7. ثبت دقیق نام بیماران در دفتر بیوشیمی
  8. شماره گذاری نمونه و لوله های آزمایش جهت جلوگیری از خطای کاری
  9. چک نمودن سمپلرها و اطمینان از کالیبره بودن آنها
  10. ثبت نتایج آزمایشات کنترل کیفی بر روی برگه شطرنجی
  11. توجه به روش انجام آزمایش در مورد کیت های جدید
  12.  دقت در زمان انکوباسیون و طول موج انجام آزمایشات
  13. استفاده از استانداردهای مناسب جهت انجام آزمایشات
  14. استفاده از سرم کنترل ( درصورت موجود بودن ) در هر شیفت کاری
  15.  توجه به رنگ تست انجام شده و  ODخوانده شده توسط دستگاه
  16. انجام مجدد آزمایشهایی که نتیجه غیرطبیعی دارند
  17.  ثبت دقیق جواب آزمایشات در دفتر
  18.  ثبت دقیق جواب آزمایشات در برگه جواب
  19. قرار دادن کیت های مصرفی در داخل یخچال بعد از اتمام کار
  20. نگهداری سرم بیماران در یخچال به مدت 24 ساعت
  21. مرتب نمودن بخش مربوطه
  22. انجام شستشوی روزانه و هفتگی  دستگاه ها وخارج نمودن شلنگ مکش و قراردادن کاور بر روی دستگاه
  23. قرار دادن لوله ها و وسایل استفاده شده  در اتاق شستشو
  24. مرتب نمودن بخش مربوطه جهت شروع کار در روز بعد
  25. تهیه آمار ماهیانه بطورمرتب در پایان هر ماه

● وظایف بخش هورمون:

در این بخش از سرم بیمار جهت بررسی هومونهای بدن مانند هورمونهای تیروئیدی هورمونهای زنانه و مردانه و........ با بهره گرفتن از دستگاه های مدرن استفاده می شود.

  1. مرتب نمودن کیت ها در درون یخچال
  2. چک نمودن تاریخ انقضاء کیتهای مصرفی
  3. توجه به دمای نگهداری کیت ها و مدت زمان استفاده از محلول های ساخته شده
  4. چک کردن دمای یخچال و ثبت دمای یخچال بر روی برگه مخصوص کنترل کیفی
  5. سانتریفیوژ کردن نمونه ها بعد از اتمام نمونه گیری
  6. توجه به نمونه های همولیز ولیپمیک
  7. ثبت دقیق نام بیماران در دفتر هورمون
  8. شماره گذاری نمونه و لوله های آزمایش جهت جلوگیری از خطای کاری
  9. چک نمودن سمپلرها و اطمینان از کالیبره بودن آنها
  10. ثبت نتایج آزمایشات کنترل کیفی بر روی برگه شطرنجی
  11. توجه به روش انجام آزمایش در مورد کیت های جدید
  12. دقت در زمان انکوباسیون و انجام دقیق شستشو
  13. استفاده از استانداردهای مناسب جهت انجام آزمایشات
  14. استفاده از سرم کنترل ( درصورت موجود بودن ) در هر شیفت کاری
  15. رعایت دقیق زمان انجام تست چه زمان کار با الیزا و یا گاما
  16. انجام مجدد آزمایشهایی که نتیجه غیرطبیعی دارند
  17. ثبت دقیق جواب آزمایشات در دفتر
  18. ثبت دقیق جواب آزمایشات در برگه جواب
  19. قرار دادن کیت های مصرفی در داخل یخچال بعد از اتمام کار
  20. نگهداری سرم بیماران در یخچال به مدت 24 ساعت
  21. مرتب نمودن بخش مربوطه
  22. انجام شستشوی روزانه و هفتگی  دستگاه ها وخارج نمودن شلنگ مکش و قراردادن کاور بر روی دستگاه
  23. قرار دادن لوله ها و وسایل استفاده شده  در اتاق شستشو
  24. مرتب نمودن بخش مربوطه جهت شروع کار در روز بعد
  25. تهیه آمار ماهیانه بطورمرتب در پایان هر ماه

 

●  وظایف  بخش سرولوژی :

در این بخش نیز بروی سرم بیمار تست های درخواستی مانند هپاتیت ایدز تست های روماتولوژی و .... انجام می شود.

  1. مرتب نمودن کیت های بخش سرولوژی در یخچال
  2. توجه به تاریخ انقضاء کیت های مصرفی
  3. مطالعه دستورالعمل نحوه استفاده از کیت ها
  4. آماده کردن وسایل قبل از شروع آزمایش ( لوله آزمایش ، سمپلر ، سرسمپلر، اسلایدهای مورد نیاز ………. )
  5. جداسازی  سرم  و انجام آزمایشات  بعد از اتمام نمونه گیری
  6. توجه به نمونه های همولیز شده
  7. ثبت دقیق نام بیماران در دفتر سرولوژی
  8. شماره گذاری لوله ها و نمونه های گرفته شده جهت جلوگیری از خطای کاری
  9. بررسی عدم وجود آگلوتیناسیون  در کیت های مصرفی
  10. استفاده از اسلایدهای تمیز هنگام انجام آزمایشات
  11. تمیز نمودن اسلایدها قبل از انجام آزمایش
  12. استفاده از کنترل های مثبت و منفی در شروع به کار با کیت جدید و در هر روز کاری
  13. استفاده از چند تیتر در مورد تست های سریع جهت جلوگیری از پدیده پروزون
  14. استفاده از روش های  تاییدی  در مورد  تست هایی که روش سریع دارند ( در صورت منفی بودن آزمایش سریع  Wright ، سه لوله  و برای  2ME دو لوله و در صورت مثبت بودن حداقل 5 لوله جهت روش لوله استفاده می کنیم )
  15. تهیه رقت لوله ها از 1/20جهت آزمایش Wright و 2ME به روش لوله ای (100λسرم در لوله اول)
  16. رعایت مدت زمان لازم در مورد قراردادن اسلایدها در روش سریع بر روی روتاتور و انکوباسیون  لوله ها در روش لوله ای
  17. ثبت دقیق نتایج آزمایشات در برگه جواب
  18. 18- 2ME >1/20 & Wright >استفاده از خودکار قرمز در ثبت نتایج آزمایشات80/1
  19. انتقال وسایل استفاده شده به اتاق شستشو
  20. مرتب نمودن بخش مربوطه جهت شروع کار در روز بعد
  21. تهیه آمار ماهیانه بطورمرتب در پایان هر ماه

وظایف  بخش هماتولوژی :● 

در این بخش از خون حاوی ماده ضد انعقاد استفاده می شود.خون به دستگاه سل کانتر داده می شود دستگاه ایتم های مختلفی چون هموگلوبین وضغیت ظاهری وتعداد گلبولهای قرمز و سفید و پلاکت ها را ارزیابی می کند.اپراتور دستگاه موظف است از خونهای مورد استفاده لامهای پریفرال نیز تهیه و زیر میکروسکوپ مورد ارزیابی قرار دهد.

  1. آماده نمودن وسایل مورد نیاز ( گاز ، دستکش ، لام ، لوله هماتوکریت ، خمیر هماتوکریت ، پایه سدیمان ، دستمال کاغذی …….. )
  2. اطمینان از موجودی محلول لایز وایزوتون
  3. انجام سرویس های  روزانه ، هفتگی ، دو هفته یکبار و ماهیانه دستگاه سل کانتروثبت در فرم مخصوص
  4. استفاده از کاور برای دستگاه سل کانتر ومیکروسکوپ بعد از اتمام کار
  5. تکرار نمودن آزمایشاتی که دستگاه قادر به شمارش کردن آنها نباشد ، با روش دستی
  6. تمیز نمودن سانتریفوژ هماتوکریت جهت جلوگیری از خالی شدن نمونه ها
  7. چک نمودن مقدار هموگلوبین و هماتوکریت به روش دستی ، دستگاهی و روش استاندارد بصورت ماهیانه وثبت نتایج
  8. استفاده از استاندارد داخلی جهت دستگاه سل کانتر بصورت روزانه  و ثبت نتایج
  9. تمیز نمودن کاشی هماتولوژی قبل از انجام دادن آزمایش گروه خون
  10. دقت در انجام آزمایش گروه خون و قرائت نتیجه آزمایش
  11. دقت در رنگ آمیزی لام خون محیطی و رعایت زمان لازم
  12. بایگانی لامهای رنگ شده بمدت حداقل یک ماه
  13. بایگانی لامهای مربوط به مالاریا وتب باز گرد کنه ای به صورت ماهیانه بمدت یک سال
  14. رعایت شرایط آزمایش سدیمانتاسیون از قبیل ضدانعقاد مناسب ، تمیز بودن پی پت سدیمان ، درجه حرارت ، لرزش میز و زاویه پایه سدیمان
  15. نگهداری ویال هایCBC  انجام شده به مدت یک روز در یخچال
  16. ثبت دقیق نام بیماران در دفتر هماتولوژی
  17. ثبت دقیق نتایج آزمایشات در برگه جواب
  18. مرتب نمودن بخش کاری بعد از اتمام کار ( تمیز نمودن میکروسکوپ ، کشیدن کاور میکروسکوپ ، قراردادن کاشی گروه خون ولوله هایESR   در اتاق شستشو ………. )
  19. تهیه آمار ماهیانه بطورمرتب در پایان هر ماه

●  وظایف بخش U/A  :

در این بخش از نمونه ادرار صبحگاهی بیمار و بر اساس دستور پزشک از نمونه های راندوم جهت انالیز ماکروسکوپی میکروسکوپی از نظر وجود قند پروتئین گلبولهای خونی بیلیروبین .... و همچنین کشت ادرار استفاده می شود.

آماده نمودن وسایل بخش مربوطه ( نوارادرار، نوارقند ، لام ، لامل ، اسید سولفوسالیسیلیک ، لوگل و……. )

  1. انجام دادن آزمایشU/A  دراسرع وقت
  2. ثبت دقیق نام بیماران در دفتر
  3. شماره گذاری لوله ها جهت جلوگیری ازخطای کاری
  4. گزارش نمودن ظاهرو رنگ ادرار
  5. رعایت زمان سانتریفوژکردن نمونه ها (5 دقیقه دردور 1500)
  6. جدا کردن قسمت رویی ادرارجهت ریختن اسید سولفوسالیسیلیک وتشخیص پروتئین
  7. مخلوط کردن قسمت رسوب ادرار به آرامی (جهت تشخیص میکروسکوپی )
  8. ثبت دقیق نام مراجعین در دفتر
  9. ثبت دقیق جواب آزمایشات در دفتر و برگه جواب
  10. انتقال لوله ها و وسایل استفاده شده به اتاق شستشو
  11. مرتب نمودن بخش مربوطه جهت شروع کار در روز بعد
  12. تمیز نمودن میکروسکوپ واستفاده از کاور در پایان کار
  13. تهیه آمار ماهیانه بطورمرتب در پایان هر ماه

●  وظایف بخش S/E :

در این بخش از نمونه مدفوع بیمار جهت بررسی های مختلف از جمله بررسی انگلی میکروبی وجود خون در مدفوع و ...... استفاده می شود.

  1. انجام دادن آزمایش در اسرع وقت ( بعد از اتمام کار پذیرش )
  2. آماده کردن وسایل کار ( لام ، لامل ، سرم فیزیولوژی ، اپلیکاتور ……. )
  3. ثبت دقیق نام بیمار وجواب آزمایش در دفتر
  4. ثبت دقیق جواب آزمایش در برگه جواب
  5. در صورت مثبت شدن یک نمونه حتما بقیه نمونه ها نیز بدقت بررسی شود
  6. ثبت نتایج آزمایش موارد مثبت با خودکار قرمز
  7.  OUT نمودن نمونه ها بعد از انجام کار
  8. مرتب نمودن بخش مربوطه جهت شروع کار در روز بعد
  9. تهیه آمار ماهیانه بطورمرتب درپایان هرماه

 

 ●  وظایف بخش سیتولوژی

در این بخش لام های ارسالی از طرف همکاران پزشک جهت بررسی از نظر خوش خیم و یا بد خیم بودن و همچنین بررسی میکروبی و قارچی مورد ارزیابی قرار می گیرد و مراحل آن شامل:

  1. پذیرش لام سیتولوژی و ثبت آن
  2. ثبت درخواست پزشک ( ارزیابی اولیه بر اساس درخواست پزشک)
  3. ارسال لام ها به بخش رنگ آمیزی
  4. انجام رنگ آمیزی
  5. بررسی توسط پاتولوژیست
  6. ثبت نتیجه نهایی و گزارش گیری
  7. بایگانی نتایج و آمار گیری

 

●  وظایف بخش پاتولوژی

در این بخش نمونه های بافت زنده که طی عمل جراحی از بدن بیمار خارج می شود ( آپاندیس ، بافت روده ، بافت پستان ، ... ) مورد پذیرش و بررسی از نظر خوش خیم و یا بد خیم بودن و حتی بررسی علل میکروبی و انگلی و ... قرار میگیرد.مراحل آن به شرح ذیل می باشد

  1. پذیرش نمونه و ثبت آن
  2. ارزیابی اولیه طبق نظر پزشک
  3. برش دادن نمونه ها به ویژه در نمونه های بزرگ
  4. قرار دادن نمونه ها داخل فرمالین جدید برای 24 ساعت
  5. پاس کردن نمونه( نمونه ها به صورت تکه های 3 تا 5 میلی متری از بافت بزرگ جدا شده و داخل فرمالین گذاشته می شود)
  6. بعد از 24 ساعت نمونه های کوچک داخل دستگاه تیشوپروسر گذاشته می شود
  7. بعد از 15 تا 24 ساعت نمونه ها در اورده می شود و بلوک گیری انجام می گیرد
  8. سپس با میکروتوم از نمونه ها برشهای بسیار کوچک گرفته می شود ( زیر 1 میلی متر )
  9. برشها داخل بن ماری گذاشته می شود (تا پارافین داخل بافت حل شود)
  10. سپس برشها داخل فور گذاشته می شود ( برای فیکس شدن )
  11. سپس برشها رنگ آمیزی می شود
  12. بعد از مراحل انتهایی (لامل گذاشتن و مانت کردن ) لامها برای ارزیابی خدمت پاتولوژیست ارسال میگردد
  13. بررسی توسط پاتولوژیست و گزارش
  14. جوابدهی
  15. آمارگیری و ارسال نتایج بدخیمی به دانشگاه علوم پزشکی

 

معرفی مدیر آزمایشگاه

دكتر مجيد عليايـي متخصص کلینیکال و آناتومیکال پاتولوژی